فصل اوّل قرائات و حروف سبعة قرائات مختلف و شاذ در برخى از روايات به اختلاف در آيات قرآنى اشاره شده است . و بعضى از آيات را با كاستى و افزايشى و اندكى تغيير نقل كرده است . اين روايات ، منشأ اختلاف در آيات را به قرائات صحابه نسبت داده‌اند . و ادعا مىكنند قرآن داراى اين قرائات بوده است و عدهء زيادى هم بر اين روايات مهر صحت گذاشته‌اند . ليكن اگر با دقّت به اين قبيل روايات بنگريم مطمئن مىگرديم - اگر نگوييم يقين پيدا مىكنيم - اين روايات بىاعتبار بوده هيچ دليلى آنها را تأييد نمىكند . نزول قرآن بر حروف هفت‌گانه قبل از ورود تفصيلى در بحث ، لازم است عدم صحت حديثى را آشكار كنيم كه به عنوان دليل و توجيه اختلاف قرائات بيان شده است . و اختلاف در الفاظ قرآن را وجهه شرعى داده است . اين حديث مىگويد : « قرآن بر هفت حرف ( لهجه ) نازل شده است « 1 » » . و « ابن جزرى » نام بيست تن از صحابه را كه اين حديث را روايت كرده‌اند

--> ( 1 ) رك : صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 202 ، 203 و 204 صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 146 . الجامع الصحيح ترمذى ، ج 5 ، ص 193 - 195 . مسند احمد ، ج 6 ، ص 433 و 463 و ج 5 ، ص 129 ، 128 ، 127 ، 16 ، 41 ، 51 ، 114 ، 124 ، 125 ، 385 و 391 ، و ج 1 ، ص 445 ، 313 ، 299 ، 43 ، 40 ، 24 ، 405 ، 412 ، 419 ، 421 ، 452 ، 456 ، و ج 2 ، مسند احمد ، ص 300 ، 440 و ج 4 ، ص 169 و 170 . مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 150 - 154 . لباب التأويل ، ج 1 ، ص 9 و 10 . جامع البيان ، ج 1 ، ص 9 ، 14 ، 17 ، 18 ، 23 ، 24 ، 19 ، و 20 غرائب القرآن ( در حاشيه جامع البيان ) ج 1 ، ص 8 و 21 . الجامع لاحكام القرآن ، ج 1 ، ص 43 ، 42 ، 48 و 49 ،